بیماریهای منتقل شونده از طریق تماس جنسی - آزمایشگاه مرکزی پاتوبیولوژی بیماریهای منتقل شونده از طریق تماس جنسی - آزمایشگاه مرکزی پاتوبیولوژی

بیماریهای منتقل شونده از طریق تماس جنسی

بیماریهای منتقل شونده از طریق تماس جنسی

Sexually Transmited Diseases

مراجعه کننده محترم

بیماریهای منتقل شونده توسط تماس جنسی باید مورد توجه بیشتری قرار گیرند. اهمیت این مسئله فقط شامل عفونت HIV (ایدز) و برخی دیگر از بیماریها نشده، بلکه التهاب کبد در رابطه با هپاتیت ویروسی B را نیز در بر میگیرد.

فراهم شدن مسافرت به اقصی نقاط جهان از یکطرف و تغییر در رفتار جنسی از طرف دیگر، از علل افزایش قابل توجه ریسک ابتلاء به بیماریهای مذکور محسوب میشوند. عفونت با یک بیماری جنسی اغلب فورا شناخته نشده و پی آمد های احتمالی آن پس از یک زمان طولانی ظاهر میگردد. اهمیت این مسئله از آنجا ناشی میشود که نه تنها فرد مذکور بلکه شریک زندگی او نیز، از همه جا بی خبر، در معرض خطر قرار میگیرد. بنابر این برای بسیاری از بیماران مهم است که قبل از شروع زندگی مشترک از عدم ابتلاء فرد مورد نظر خود به بیماریهای مقاربتی اطمینان حاصل کنند .

عفونت های مقاربتی عبارتند از :

  • ایدز ( acquired immunodeficiency syndrome = AIDS )
  • سفیلیس (syphilis)
  • سوزاک (gonorrhea)
  • کلامیدیا ( chlamydiae)
  • میکوپلاسما (mycoplasma)
  • هپاتیت HBV – B

تشخیص :

  1. تست آنتی بادی اچ آی وی  (HIV Antibody Test)

عامل عفونی بیماری ایدز ویروس HIV است. آنتی بادی HIV نشانگر آنست که آیا بیمار دوچار عفونت مزبور گشته و آیا بدن بیمار در جریان واکنش دفاعی موفق به تولید پادتن (antibody) بوده است. در صورت ظن بر عفونت، لازمست که تست حد اقل ۵ تا ۶ هفته پس از مقاربت انجام شود. عدم وجود عفونت را میتوان پس از ۳ ماه تشخیص داد. زودترین زمان برای تشخیص آنتی بادی حدودا ۲ هفته پس از عفونت است.

ویروس خطرناک HIV سلولهای خاصی را در بدن مورد هجوم قرار داده و آنان را منهدم میکنند. سیستم ایمنی که بدن را در مقابل عوامل عفونی حفظ میکند، بتدریج تحلیل پیدا کرده و از بین میرود . ولیکن روند بیماری از فرد به فرد متفاوت است .

در چه مواردی باید تست HIV را انجام داد ؟

  • مقاربت با فردی که عدم وجود عفونت در او با اطمینان مطلق مقدور نباشد.
  • در صورت تمایل به اهداء خون
  • در گروه های تحت ریسک ( افراد معتاد، مبتلا به هموفیلی و نرسینگ پزشکی )
  • افرادیکه شریک جنسی خود را مرتب تغییر میدهند.

عفونت با ویروس HIV چگونه اثبات میشود؟

نخست توسط تست غر بالگری آنتی بادی. چنانچه این تست مثبت باشد باید نتیجه آن توسط تستی دیگر (western blot) مورد تایید قرار گیرد

عفونتهای HIV که تحت درمان قرار نگرفته اند می توانند پس از چندین سال منجر به ایجاد بیماری ایدز شوند .

بر اساس آمار روابط عمومی وزارت بهداشت، موارد شناسائی شده ابتلاء به HIV بالغ بر ۱۹ هزار و ۴۳۵ نفر گزارش شده است. علل ابتلا به HIV در بین کل موارد به ترتیب تزریق با وسائل مشترک در مصرف کنندگان، رابطه جنسی، دریافت خون و فرآورده های خونی و انتقال از مادر به کودک بوده است . از تعداد ۱۹ هزار و ۴۳۵ نفر تا کنون ۳ هزار و ۲۳۶ نفر فوت کرده اند .

۲- سفیلیس : عامل این عفونت ترپونما پالیدوم (treponema pallidum) است که از راه خراش یا زخمهای سطحی پوست و بافت مخاطی وارد بدن میشوند. انتقال این عامل عفونی در اکثر موارد از راه تماس جنسی صورت میگیرد. دوره کمون بیماری ۳ تا ۶ هفته است. پس از ایجاد قرحه های کوچک بدون درد در ناحیه دستگاه تناسلی، مقعد و اطراف دهان، سفیلیس ظاهرا پنهان شده، ولیکن بکرات در فرمها و شدت مختلف تظاهر میکند . عوارض این عفونت اغلب پس از چندین سال مشاهده میشود . تشخیص عامل بیماری حد اقل ۲ تا ۳ هفته پس از عفونت توسط تست TPHA ( تست غربالگری سفیلیس ) صورت میگیرد .

۳-سوزاک (Gonorrhea) : این عفونت در بزرگسالان اکثرا در رابطه با مقاربت صورت میگیرد. در مردان پس از یک دوره کمون کوتاه ۲ تا ۱۰ روز التهاب میزراه (urethritis) ظاهر میشود که با درد بهنگام ادرار کردن (dysuria) و تخلیه چرکین و لزج همراه است. در زنان علائم بیماری شدت بیشتری دارد و ممکن است بعنوان التهاب گذرای مثانه سوء تعبیر شود. خطر انتقال و انتشار عامل بیماری به دستگاههای دیگر لگن زیاد است و ممکن است منجر به نازائی که از عوارض دیررس این بیماری است، منجر شود . تشخیص عفونت در مردان بکمک اسمیر میزراه و در زنان اسمیر میزراه و اسمیر گردن رحم صورت میگیرد .

۴-کلامیدیا (CHLAMYDIAE) : این باکتریها در اقصی نقاط جهان یافت شده و به گروههای مختلف تقسیم گردیده که بر اساس نوع تیپ، مولد بیماریهای گوناگون میباشند. بیماریهای ادراری-تناسلی وابسته به کلامیدیا ها در اثر تماس جنسی منتقل میشوند. جهت تشخیص عامل بیماری از اسمیر میز راه ، واژن و در صورت لزوم از زخم یا قرحه پوست استفاده میشود.

۵- Mycoplasma homonisیا میکوپلاسمای دستگاه تناسلی – ادراری بوسیله تماس مستقیم صورت گرفته و در مردان التهاب میزراه (urethra) و/یا پروستات را بدنبال دارد. این میکرواورگانیسم در زنان موجب التهاب بخش خارجی دستگاه تناسلی، التهاب بافت مخاطی گردن رحم و تخمدانها میشود. تشخیص بیماری توسط کشت ترشحات مربوطه و یا آنتی بادی در نمونه خون بیمار انجام میشود .

۶- هپاتیت B: راه عمده انتقال این عفونت تماس جنسی و یا استفاده از سرنگهای آلوده ( در معتادین) است . با توجه به پیشرفتهای زیاد و وجود قوانین لازم، انتقال از راه خون و فرآورده های آن بسیار بندرت صورت میگیرد . عفونت زائی ویروس هپاتیت B بسیار بالاتر از ویروس ایدز (HIV) است . از آنجا که ابتلا به این عفونت از طریق تماس جنسی ممکن است ، بنابراین هپاتیت B را در زمره بیماریهای منتقل شونده از طریق تماس جنسی قرار داده اند . معمولا در موارد ظن بر التهاب کبد، ویروس هپاتیتهای A, C و D مورد آزمایش قرار میگیرند. چنانچه بیمار مشکوک به هپاتیت B باشد، لازمست که آزمایش مربوطه درخواست و آزمایش شود. برای این منظور از خون وریدی استفاده میگردد .

مراجع :

۱-Labor und Diagnose,Lothar Thomas 2013

۲- Limbach laboratory information Heidelberg, Germany