سلنيوم (Selenium) - آزمایشگاه مرکزی پاتوبیولوژی سلنيوم (Selenium) - آزمایشگاه مرکزی پاتوبیولوژی

سلنيوم (Selenium)

    مراجعه کننده محترم

سلنيوم يکی از عناصر کم مقدار (trace element) بدن است که نقش مهمی در سيستم ايمنی ايفا ميکند . عناصر کم مقدار دارای نقش کليدی در فعال کردن آنزيمها ی کليدی بوده و در رابطه با بسياری از اعمال بدن ارزش حياتی دارند . اثر محافظت کننده گی اين عنصر از لحاظ پزشکی مورد تاييد قرار گرفته است .

در بسياری از مناطق ميزان ورود سلنيوم به بدن، بعلت کم بودن غلظت آن در خاک و بنابر اين غلات/حبوبات کافی نيست . علاوه بر عدم کفايت ميزان سلنيم در رژيم غذائی (intake)، ممکن است که برداشت و جذب آن به بدن (uptake) نيز آنطور که بايد صورت نگيرد . بيماريهای مختلفی ممکن است که سبب کمبود سلنيوم شوند . قابل توجه است که از طرف ديگر استرس و در گير شدن بدن با ترکيبات زيان آور ممکن است که نياز به سلنيوم را افزايش دهد .

بسياری از آنزيمهای مهم که در رابطه با سم زدائی و تقسيم سلولی قرار دارند نمی توانند اعمال حياتی خود را بدون سلنيوم انجام دهند . بهمين دليل مي توان گفت که کمبود مطلق و يا نسبی آن سبب بروز اختلال در عملکرد سلولهای بدن ميشود . کمبود سلنيوم نه تنها سيستم دفاعی بدن را دچار مخاطره ميکند، بلکه همانطور که تحقيقات مختلف نشان داده اند، کمبود اين عنصر ميزان بيماريهای بدخيم را افزايش ميدهد .

آنطور که از مطالعات انجام شده در مورد 10.000 نفر ، بين سالهای 1980 تا حدود سال 2000 ، بر ميآيد، افراد دارای غلظت کم سلنيوم بيشتر در معرض سرطانهای بدخيم مختلف قرار داشته اند . بعلاوه تجويز پيش گيری کننده سلنيوم برای جلوگيری از سرطان نيز مورد تاييد قرار گرفته است .

بطور کلی در موارد تجويز سلنيوم، کاهش کارسينوم پروستات 63% ، سرطان روده 58% و کارسينوم ريه 46% گزارش شده است . در مقابل کمبود سلنيوم اثری در ميزان سرطان پوست نداشته ، وليکن تجويز آن تعداد مرگ و مير را تا 50% کاهش داده است .

بنابراين اکنون بر اساس گزارشهای علمی موجود ميتوان ميزان و غلطت سلنيوم لازم جهت تضمين عملکرد آنزيمهای مؤثر در دفاع از بدن ، جلوگيری از بيماريهای مختلف و سم زدائی را مشخص نمود .

تعيين غلطت سلنيوم در خون

تعيين سطح سلنيوم در خون اگرچه از لحاظ تکنيکی پيچيده است ، وليکن در حال حاضر بخوبی قابل انجام است . اينکه ميزان سلنيم با افزايش سن کاهش پيدا ميکند حائز اهميت است . بهمين جهت پيشنهاد شده است که غلظت سلنيوم در بيماران جوان هر 10 سال و از 50 سال به بالا هر 5 سال يکباراندازگيری شود .

چنانچه بيمار دوچار يک بيماری مزمن است و يا تحت شيمی و يا پرتودرمانی قرار دارد ، ممکن است که اندازگيری سلنيوم در فواصل کوتاهتری لازم باشد .

حد اقل ميزان سلنيم در خون 108 µg/l است . در مواردی که ميزان آن در خون کمتر باشد لازم است که با صلاحديد پزشک معالج سلنيوم تجويز گردد..

6 ماه پس از شروع درمان لازمست که غلظت سلنيوم اندازگيری شود تا بتوان ميزان آنرا بر اساس نيازتنظيم نمود .

مراجع :

1-Labor und Diagnose,Lothar Thomas 2013

2- Limbach laboratory information Heidelberg, Germany