عفونت مجاری ادرار در دوران بار داری و افراد سالخورده - آزمایشگاه مرکزی پاتوبیولوژی عفونت مجاری ادرار در دوران بار داری و افراد سالخورده - آزمایشگاه مرکزی پاتوبیولوژی

عفونت مجاری ادرار در دوران بار داری و افراد سالخورده

عفونت مجاری ادرار در دوران بار داری و افراد سالخورده

زنان، خصوصا در دوران حاملگی و سالخوردگی، مستعد ابتلاء به عفونت بالارونده مجاری ادرار میباشند . با توجه به افزایش مقاومت باکتری ها باید جنبه های نوین درمان را مورد بررسی قرار داد .

نوع میکرواورگانیسمهائی که موجب عفونت مجاری ادرار میشوند

——————————————————————————————————————–

  • باکتری ها:

مهم ترین منابع عفونت های بالارونده مجاری ادرار، روده بزرگ و پوست میباشند .

در سطح پوست استافیلوکوکهای اورئوس (staphylococcus aureus) میتوانند بخوبی رشد کنند . اغلب انسانها همواره، بخصوص در نواحی رشد مو ، حامل این میکرواورگانیسم هستند . میکرواورگانیسمهای مذکور می توانند در زخمهای مزمن بشدت رشد و نمو کنند . گروه دیگری از استافیلوکوکهای ساپروفیتیکوس (staphylococcus saprophyticus) خود را با شرایط حیات در سطح پوست وفق داده اند . با توجه به مبانی بهداشت بدن و خاصه ضد عفونی کردن دستها میتوان تعداد این باکتری ها را در حد قابل توجهی کاهش داد

بسیاری از میکرواورگانیسمهای موجود در مدفوع میتوانند ، در صورت آلوده گی دستگاه تناصلی ، از راه کوتاه مجرای خروج ادرار (میز راه) وارد مثانه شوند . برخی از این میکرواورگانیسمها میتوانند بعلت داشتن اندام حرکتی (flagellum) به آسانی در سلولهای سطحی مثانه ساکن شده و حتی از راه حالب به لگنچه کلیه ها صعود کنند . هجوم باکتری ها به بافت مخاطی یک واکنش التهابی را در پی دارد که ممکن است با تب و درد و ظهور گلبولهای سفید و خون در ادرار همراه باشد.

——————————————————————————————————————–

  • قارچ های جوانه زن:

قارچهای جوانه زن مختلف، بیشتر کاندیدا (candida albicans) و گاهی قارچهای دیگر نیز در سطح پوست و روده بزرگ ساکن می باشند . بخصوص قارچها میتوانند در بیمارانی که دچار ضعف ایمنی بوده و بمدت طولانی تحت درمان با آنتی بیوتیک ها قرار داشته اند، در سطح پوست و روده بدون رقیب تکثیر پیدا کنند .

——————————————————————————————————————–

  • تشخیص:

علائم بالینی : نظیرتکرر ادرار با حجم کم ، احساس سوزش در حین ادرار کردن، احساس درد، بخصوص پس از کوفتن در ناحیه کلیه ها ( بعنوان علامت در گیر بودن لگنچه) و تب اغلب قابل ملاحظه میباشند . همچنین خون در ادرار که بیشتر در موارد حاد ظاهر میشود، از علائم قابل توجه محسوب میگردد.

  • آزمایش خون : مثبت شدن پارامترهای تشخیص التهاب نظیر CRP که ممکن است در مواردی با افزایش لکوسیتها و کاهش آهن توام باشد .
  • آزمایش کامل ادرار: پارامترهای pH و نیتریت و همچنین سیتولوژی (لکوسیت و سیلندر) اطلاعات مفیدی در رابطه باعفونت مجاری ادرار در اختیار قرار میدهند .
  • کشت ادرار : در رابطه با تشخیص عفونت از اهمیت خاصی برخوردار است . برای این منظور باید از ادرار میانی ( حتی المقدور ادرار صبحگاهی ) استفاده نمود . تعداد۱۰۳>میکرواورگانیسم در ادرار جنبه فیزیولوژیکی داشته و >105 امکان عفونت را مطرح میسازد .
  • آنتی بیوگرام : جهت انتخاب آنتی بیوتیک مناسب و مؤثر مورد نیاز است .

——————————————————————————————————————–

خصوصیات عفونت مجاری ادرار در دوران بار داری :

عفونت مجاری ادرار در زن حامله ممکن است که بارداری را دچار مخاطره نماید . حتی یک باکتری اوری بدون علامت بالینی باید تحت درمان قرار گیرد، زیرا این وضعیت ممکن است که به پیلونفریت منجر شده و بارداری را دچار خطر نماید . عفونت های قارچی از آن جهت دردسر ساز هستند که تنها داروی مؤثر یعنی فلوکونازول (fluconazol) نباید در دوران بارداری مورد استفاده قرار گیرد .

——————————————————————————————————————–

خصوصیات عفونت مجاری ادرار در بیماران سالخورده :

باکتری اوری بدون علائم بالینی در افراد سالخورده نسبتا شایع است. بزرگ شدن پروستات در مردان، بی‌اختیاری ادراری، دیابت و تغییر محیط طبیعی واژن در زنان سالمند، خطر عفونت‌های ادراری در این افراد را افزایش می‌دهد. از مشکلات تشخیص می‌توان به عدم توانایی نمونه‌گیری صحیح در اکثریت افراد سالمند و شیوع بالای باکتری در ادرار بدون علامت اشاره کرد. نگرانی از دریافت بیش از حد آنتی‌بیوتیک و افزایش مقاومت دارویی از دغدغه‌های جدی در زمینه درمان عفونت مجاری ادراری در سالمندان است.

——————————————————————————————————————–

جلوگیری از عفونت :

ورود میکرواورگانیسمها به مجاری ادرار را میتوان از طریق توجه به موارد بهداشتی به حد اقل رساند . نوشیدن زیاد آب و بنابراین افزایش حجم ادرار به دفع میکرواورگانیسمها کمک میکند .کاهش pH ادرار با استفاده از ویتامین C ، از تکثیر میکرواورگانیسمها جلوگیری میکند .

مراجع :

۱-Labor und Diagnose

۲- AusgewählteThemen für Gynäkologen Labor Limbach