عفونت های مهم در دوران حاملگی - آزمایشگاه مرکزی پاتوبیولوژی عفونت های مهم در دوران حاملگی - آزمایشگاه مرکزی پاتوبیولوژی

عفونت های مهم در دوران حاملگی

 

Pregnancy –relevant infections

برخی از بیماریهای عفونی در دوران بارداری ممکن است که برای جنین مخاطره انگیز بوده و سبب سقط جنین ، بیماری کودک و یا نقص خلقت گردند . بر اساس استانداردهای موجود (Disease specific standards) میتوان عفونتهای مزبور را به ۲ گروه تقسیم کرد .

——————————————————————————————————————–

گروه ۱ (غربالگری) :

  • سفلیس ( Syphlis)
  • سرخجه (Rubella )
  • عفونت هپاتیت ویروسی ب  (Hepatitis B virus infection)
  • عفونت HIV
  • عفونت کلامیدیا تراکوماتیس (Chlamydia trachomatis infection)

——————————————————————————————————————–

گروه۲ ( بنا به نیاز ) :

  • سیتومگا لی (Cytomegaly)
  • آبله مرغان (Chickenpox, varicella-zoster virus infection))
  • توکسوپلاسموز (Toxoplasmosis)
  • بیماری پنجم، اریتم عفونی (Parvo virus B19, Erythema infectiosum)
  • لیستریوز مادر زادی (Congenital listeriosis )
  • کاندیدا (Vaginal mycosis)
  • استرپتوکوکهای گروه B
  • عفونتهای مجاری ادرار در دوران بار داری ( و در افراد سالخورده )
  • عدم ایمنی بر علیه کزاز

تست های گروه ۲ برای غربالگری تعریف نشده اند و معمولا بنا بر نیاز و تشخیص پزشک به اجراء گذارده میشوند . برای کسب اطلاعات بیشتر به بروشورهای اطلاع رسانی مربوطه مراجعه نمائید .

——————————————————————————————————————–

سفلیس ، عفونت با ترپونما پالیدوم

Syphilis (infection with the Treponema pallidum)

آزمایش خون برای سفلیس ( تست غربالگری TPHA ) در شروع حاملگی، بمنظور تشخیص عفونت با عامل عفونی صورت میگیرد . چنانچه نتیجه آزمایش مثبت باشد، میتوان بلافاصله بدرمان آن پرداخت و از سرایت آن به جنین جلوگیری کرد .

بیماری سفلیس تحت چهار مرحله (primary, secondary,latency, tertiary) پیش میرود . این عفونت معمولا از راه تماس جنسی و با واسطه بافت مخاطی به مادر سرایت کرده و از طریق جفت به جنین منتقل میگردد . عفونت جنین معمولا پس از ماه چهارم حاملگی صورت میگیرد . بدون معالجه مادر ، ریسک سقط جنین ، تولد زود رس و بیماری خطیر کودک (تجمع آب در جنین) افزایش یافته و میتواند سبب مرگ کودک گردد .

——————————————————————————————————————–

سرخجه (Rubella)

سرخجه معمولا تحت عنوان یک بیماری بی خطر دوران کودکی و غالبا بدون علامت، شناخته شده است . عفونت اولیه در دوران بارداری یک واقعه بیم آور محسوب میشود ، زیرا ممکن است که موجب نقص های سخت، نظیر نقصهای قلب، چشم (کاتاراکت) و ناشنوائی داخلی در کودک گردد .

بطور کلی باید گفت که آندسته از زنان بار دار تحت ریسک قرار دارند که فاقد آنتی بادیهای محافظت کننده میباشند . بنابراین این مسئله از اهمیت خاصی برخوردار است که تست Rubella IgG ELISA در چهار چوب مراقبت های قبل از تولد (antenatal care) انجام شود . چنانچه بر اساس مدارک موجود وجود آنتی بادی محرز باشد، انجام این تست لازم نخواهد بود .

——————————————————————————————————————–

هپاتیتB در زنان بار دار – (Hepatitis B)

تشخیص هپاتیت B با اندازه گیری آنتی ژن (HBs-Ag) در سرم زن حامله شروع میشود. پس از هفته ۳۲ حاملگی بهتر است که تست حتی المقدور نزدیک به زمان وضع حمل انجام شود . در مواردیکه بیمار ایمن باشد ( مثلا پس از واکسیناسیون ) اجرای این تست لازم نخواهد بود .

هدف از غربالگری HBs-Agتشخیص زود هنگام ابتلاء مادر به هپاتیت قبل از وضع حمل است . بدین ترتیب میتوان کودکان متولد شده از مادران HBs-Ag مثبت را بلافاصله پس از تولد تحت درمان واکسیناسیون فعال/غیر فعال و بعبارت دیگر محافظت قرار داد. حدود ۵۰% از نوزادان ممکن است که در حین تولد دچار عفونت با ویروس هپاتیت B شوند . افرادیکه مبتلا به هپاتیت مادرزادی هستند تحت ریسک بالاتری از عفونت مزمن ، سیروز و کارسینوم کبد قرار دارند .

——————————————————————————————————————–

مهم ترین پارامترها در تشخیص هپاتیت B و مورد استفاده آنها در زنان حامله بقرار زیرند :

  • آنتی ژنHBs-Ag در تست غربالگری : تشخیص هپاتیت B در زن حامله
  • Anti-HBc (IgG) : تشخیص فرم مزمن هپاتیت
  • Anti-HBc (IgM) : تشخیص عفونت تازه
  • HB-virus-DNA : تشخیص شدت عفونت زائی
  • آنتی ژنHbe-Ag : تشخیص شدت عفونت زائی
  • Anti-HBs : تشخیص ایمنی و کنترل واکسیناسیون

 

——————————————————————————————————————–

HB-virus-DNA ، Hbe-Ag و عفونت زائی :

HB-virus-DNA اطلاعات کمّی در رابطه با میزان عفونت ارائه میدهد . بعبارت دیگر توسط این تست میتوان درجه عفونت زائی را به بهترین وجه مشخص نمود . انجام تست مذکور در عموم موارد HbsAg مثبت لازم است . قابل توجه است که غلظت ویروس یا بار ویروسی با میزان عفونت نسبت مستقیم دارد .

——————————————————————————————————————–

HbeAg

یک تست اضافی در تعیین درجه عفونت زائی ویروس محسوب میشود. مثبت بودن HbeAg بمنزله عفونت زائی بالای ویروس میباشد . ولیکن منفی بودن آن بهیچ وجه عفونت زائی ویروس را نفی نمیکند . بطور کلی باید عموم افراد HbsAg مثبت را عفونی بحساب آورد .

مهم ترین پارامترهای تشخیص هپاتیت B در جدول زیر آورده شده اند :

هپاتیت B HBsAg Anti-HBc IgM Anti-HBc IgG HBV-DNA Hbe-Ag Anti-HBs
حاد + +
مزمن + +
عفونت زائی + +
هپاتیت در گذشته + +
واکسیناسیون +

——————————————————————————————————————–

عفونت اچ آی وی (human immunodeficiency virus)

تست HIV را باید عموما در شروع دوران بارداری انجام داد . البته موافقت بیمار برای انجام تست مزبور ضروری است و پزشک معالج در هر مورد مشاوره لازم را به بیمار خواهد داد .

اطلاع از عفونت HIV در یک زن بار دار از اهمیت خاصی برخوردار است . تشخیص عفونت این امکان را فراهم میسازد که با اتخاذ درمان مناسب، ریسک انتقال عفونت HIV به جنین را تقلیل داد . درمان در درجه اول شامل مادر قبل از وضع حمل شده ضمن آنکه استفاده از سزارین، درمان کودک بعد از تولد و جلوگیری از شیر دادن توسط مادر نیز مورد بررسی قرار گرفته و تصمیم گیری میشود .

——————————————————————————————————————–

تشخیص کلامیدیاها chlamydia trachomatis

عفونت دستگاه تناسلی زن با عامل تراخم یکی از شایعترین عفونتها در سطح جهان است که از طریق تماس جنسی انتقال پیدا میکند . نتیجه این امر درد مزمن در ناحیه زیر شکم، ناباروری و یا حاملگی خارج از رحم میباشد . نوزادان این گروه از زنان ممکن است که گرفتار التهاب ملتحمه چشم و پنومونی شوند . بعلاوه ریسک پاره شدن زود رس کیسه و تولد نوزاد نارس افزایش پیدا میکند .

پیشنهاد مراجع علمی مبنی بر این است که تشخیص مولد تراخم توسط یک تست غربلگری در عموم زنان بار دار انجام شود . در حال حاضر انجام این تست بروش PCR قابل انجام است .

مراجع :

  • Labor und Diagnose
  • AusgewählteThemen für Gynäkologen labor Limbach germany .
  • Infectious diseases in pregnancy, screening programme Uk national screening committee 2010